the north, septentrion;
north-wind, aquilon, Boreas;
գոռ, ամեհի —, the bleak north-wind, the lowering boreal winds.
ՀԻՒՍԻՍ ՀԻՒՍԻՍԻ. βορρᾶς, βορέας, βορέης eptentrio, aquilo, boreas. գրի եւ ՀԻՒՍԻՒՍ. ՀԻՒՍԻՒՍԻ. ՀՒՍՒՍ. ՀԻՍԻՍԻ. այսինքն հիւսիւս. հիւսիւսի. Կողմն աշխարհի ընդ մէջ արեւելից եւ արեւմտից՝ դէմ ընդդէմ հարաւոյ, հեռի միշտ յարեգականէ, եւ ցրտագին։ Եւ Հողմն ցրտաշունչ յայնմ կողմանէ. հուսիս։
Իբրեւ Կողմն՝ ասի.
Ի կողմանէ հիւսիսոյ։ Ընդ հիւսիսի եւ ընդ հարաւ։ Բանակեցան ի հիւսիսոյ գայեայ։ Պատի ընդ հիւսիսիւ.եւ այլն։
Պատի զհիւսիսեաւ։ Զցայգ առ հիւսիսեաւ դառնայ յարեւելս. (Եզնիկ.։)
Հիւսիսի եւ հարաւ (բեւեռային կողմանք) ոչ ունին բնակիչս. (Վրդն. ծն.։)
Եւ իբրեւ Հողմն՝ ասի.
Արի՛ հիւսիսի, եւ ե՛կ հարաւ, շնչեա՛ ի պարտէզ իմ. (Երգ. ՟Գ. 16։)
Իսկ (Երեմ. ՟Ի՟Ե.)
Հիւսիս արեւելից. յն. ապելիոդէս, այսինքն ապարեւական։
• , ո հլ. (գրծ. -իւ Սղ. հէ. 26) կամ հիւսիսի, -սւոյ (գրուած նաև հիւսիւս, հիւ-սիւսի, հիսիս, հիսիսի, հւուս) «հիւսիսային կողմը» ՍԳր. Եզն. «հիւսիսային քամի» Երգ. գ. 16. Երեմ. իե. Նար. որից հիւսիսական Ա-գաթ. հիւսիսակողմ Եզեկ. խր. 10. հիւսի-սային Երեմ. խզ. 24. ես. խա. 25. Յովել. բ. 20. հիւսիսանալ «ցրտիլ» Վանակ. յոբ. հիւ-սիսաբնակ Ճառընտ. դերհիւսիսական «հակ, արջային» Արիստ. աշխ. նոր բառեր են՝ հիւ-նիսափայլ, հիւսիս-արևելք, հիւսիս-արևե-լեան, հիւսիս-արևմուտք, հիւսիս-արևմտեան ևն։
• Հիւնք. յն. δοις «անձրևելն, անձրե-ւանք», δσω (ապառնի), ბω (ներկ.) «անձրևել», ό δης «Անձրևի Դիք (մակ-դիր Դիայ)»։ Meillet JAs. 1904, 500 սեռ. հիւսիսոյ ձևի մէջ ի ձայնը չսղուե-լուց ուզում է հետևցնել որ բառիս նա-խաձևն էր հիւսիւս?
• ԳՒՌ.-Ախց. Կր. հիւսիս, Սլմ. հիւսիս, Սեբ. հիւսիւս, Մշ. հուսուս, Երև. Տփ. հուսիս, Խրբ. հիսիս. վերջինը պահուած է միայն հի-սիսէն-հարաֆէն «ասկէ անկէ, կիսատ պը-ռատ» դարձուածի մէջ։